2024 жылы Қазақстанның Астана қаласындағы Maqsut Narikbayev University Халықаралық экономика мектебі шеңберінде Жаһандық және өңірлік басқару орталығы (CEGREG) құрылды. Орталық жаһандық және аймақтық басқаруға баса назар аудара отырып, Халықаралық қатынастар саласындағы зерттеулерді ілгерілетуге бағытталған. Ол Қазақстан мен Орталық Азияның келешек әлеуетіне ерекше назар аудара отырып, жаһандық және өңірлік тәртіпке әсер ететін басқару жүйелерін зерделеу мен халықаралық қатынастар саласындағы зерттеулерді интеграциялауға бағытталған.
CEGREG миссиясы екі ағымға бағытталған: халықаралық қатынастар саласындағы зерттеулерді дамыту алаңын қамтамасыз ету және аймақтық талдау арқылы жаһандық және аймақтық басқару мәселелерін талқылауға үлес қосу. Орталық Азияның көзқарасын көрсете отырып, бұл Орталық аймақтағы басқару мәселелерін практикалық шешіп қана қоймай, сондай-ақ Орталық Азияның реалиясы мен тәжірибелеріне негізделген жалпыланған және өтпелі білімді қалыптастыруға ұмтылады. Осылайша, бұл Орталық, Орталық Азиядағы халықаралық академиялық дискурстарды біріктіруге тырысады. Бұл басқару туралы жан-жақты және терең түсінік алуға ықпалын тигізеді.
Орталық академиялық ынтымақтастықты дамыту және ғалымдар мен практик мамандардың жаңа буынын қалыптастыруға арналған хаб ретінде қызмет етеді. Ол Maqsut Narikbayev University студенттерін зерттеу жобаларына белсенді түрде тартып, оларға өзекті жаһандық және өңірлік мәселелермен айналысу мүмкіндіктерін ашады. CEGREG өз студенттерінің академиялық даму деңгейін көтеріп қана қоймай, сонымен қатар Қазақстан мен Орталық Азияның халықаралық басқару мәселелерін талқылаудың белсенді қатысушылары ретіндегі ұстанымдарын нығайтуға үлес қосуға ұмтылады.
Орталықтың алғашқы зерттеулері өзара байланысты негізгі төрт ағымға бағытталады: Орталық Азиядағы регионализм динамикасы, сәйкестік саясатының және аймақтық интеграцияның елдер арасындағы ынтымақтастықты қалыптастыруын зерттеу; аймақтың жаһандық басқаруға қатысуы, оның санкцияларды, энергетикалық ауысуларды реттеудегі және өзгермелі жаһандық тәртіптің тәуелсіздігін бекітудегі рөлін зерттеу; Орталық Азияның тұрақты даму мақсаттарына баса назар аудара отырып, жаһандық инфрақұрылымға және “Бір белдеу, бір жол” және ЕО-ның”Жаһандық портал” сияқты даму бастамаларына қатысуы; сонымен қатар киберқауіпсіздіктің, цифрлық қатерлердің және дамып келе жатқан БАҚ-тың саясат пен басқаруға тигізетін ықпалының маңызды мәселелерін талқылау. Бұл бағыттар Орталықтың пәнаралық тәсілді қолдана отырып, аймақтық және жаһандық басқару мәселелерін шешуге деген ұмтылысын көрсетеді.
Орталық халықаралық деңгейде танылған зерттеу мекемесі ретінде мәртебесін бекітуге және халықаралық қатынастар мен басқару саласындағы академиялық өзара әрекеттестіктің озық алаңына айналуға ұмтылады.
Орталық Мүшелері
Доктор Артур Өтебаев – Assistant Professor және Maqsut Narikbayev University Халықаралық экономика мектебіндегі Халықаралық қатынастар бағдарламасының жетекшісі. Ол Стамбул университетінде саяси ғылымдар және халықаралық қатынастар докторы дәрежесін алған және Қазақстанның көпжақты сыртқы саясатын терең түсінуді ұсына отырып, өзінің докторлық жұмысын Қырым аннексияланғаннан кейінгі Қазақстан-Ресей қатынастарына арнаған болатын.
Доктор Өтебаев Халықаралық қатынастардағы зерттеу әдістері, Халықаралық қатынастар теориясы, Жаһандану және халықаралық ұйымдар сияқты пәндерден сабақ береді. Оның ғылыми қызығушылықтары дискурс-талдау мен фокус-топтарды қоса алғандағы, сапалы әдістемелерді қолданатын саяси әлеуметтануды және еуразиялық және түркі зерттеулерін қамтиды. Ол Орталық Азиядағы өңірлік интеграция және геосаяси динамика туралы пікірталастарға үлес қоса отырып, халықаралық конференциялар мен семинарларға белсенді қатысады.
Доктор Әсем Қалқаманова Maqsut Narikbayev University Халықаралық экономика мектебінде жоғары оқу орнынан кейінгі оқыту, зерттеу және дамыту жөніндегі деканның орынбасары болып табылады. Ол Сегед университетінің (Венгрия) саясаттану ғылымдарының докторы және Лондон университетінің колледжінің (Ұлыбритания) экономика магистрі дәрежесіне ие. Оның ғылыми қызығушылықтары Орталық Азияның өзгеріп жатқан саяси ландшафты контекстіндегі азаматтық белсенділік пен наразылық саясатын қамтиды.
Доктор Қалқаманова өзінің зерттеулерін Венгрия, Португалия және Қырғызстандағы халықаралық конференцияларда ұсынған, сондай-ақ саяси жұмылдыру және азаматтық қоғамның динамикасы туралы әлемдік пікірталастарға үлес қосқан. Оның пәнаралық түсінігі басқару саласындағы күрделі сын-қатерлерді әртүрлі перспективалардың тұрғысынан талдауға мүмкіндік береді.
Доктор Бауыржан Рахметов – Maqsut Narikbayev University Халықаралық экономика мектебінің Assistant Professor-ы. Ол Кардифф университетінде (Ұлыбритания) саясат және халықаралық қатынастар докторы дәрежесін алған. Оның диссертациясы посткеңестік аймаққа ерекше назар аудара отырып, интернет цензурасының жаһандық динамикасына бағытталған. Доктор Рахметов сонымен қатар жоғары білім академиясының (AFHEA, Ұлыбритания) қауымдастырылған мүшесі болып табылады.
Академиялық қызметінен басқа, ол Forbes Kazakhstan үшін мақалалар жариялайды және Journal of Digital Technologies and Law журналының редакциялық кеңесіне кіреді. Оның саясаттану және халықаралық қатынастар саласындағы білімі Кардифф Университетінде халықаралық қатынастар бойынша курстар өткізген практикалық оқыту тәжірибесімен толықтырылған. Ғылыми қызығушылықтары цифрлық басқаруды, БАҚ-ты реттеуді және Орталық Азиядағы технологиялар мен саясаттың өзара іс-қимылын қамтиды.
Доктор Қамшат Сағынбекова – Maqsut Narikbayev University Халықаралық экономика мектебінің Teaching Professor-ы. Ол Еуропалық Одақтың мақсатты бастамасы аясында Льеж университетінде (Бельгия) саяси және әлеуметтік ғылымдар докторы дәрежесін алған. Доктор Сағынбекова академиялық салада да, индустрияда да айтарлықтай тәжірибеге ие. Ол стратегиялық сауданы бақылауға, санкциялық режимді сақтауға және таратпауға маманданған.
Оның зерттеулері стратегиялық сауданың саяси және экономикалық аспектілеріне, қос мақсатты тауарларға және Орталық Азиядағы экспорттық бақылау саясатына бағытталған. Ол Германия, Бельгия, АҚШ және Словенияда халықаралық конференцияларда баяндамалар жасаған. Қазіргі уақытта ЕО-ның EUP2P қос мақсатты тауарларды экспорттық бақылау бағдарламасы аясында қысқа мерзімді сарапшы ретінде жұмыс істейді. Оның экономика саласындағы академиялық білімі оның сауда саясаты мен аймақтық басқаруды талдауға пәнаралық көзқарасын күшейтеді.
Доктор Нұржанат Әметбек Maqsut Narikbayev University Халықаралық экономика мектебінің Assistant Professor-ы болып табылады. Ол Анкара университетінде (Түркия) халықаралық қатынастар докторы дәрежесін алып, онда қытайлық сәйкестікті, сыртқы саясатты және “Бір белдеу, бір жол” бастамасын зерттеуге маманданған. Оның зерттеулері Қытайдың Қазақстанмен қарым-қатынасына ерекше назар аудара отырып, Орталық Азиядағы ықпалының артуына арналған.
Доктор Әметбек өз жұмысын көптеген халықаралық форумдарда, соның ішінде Ыстамбұлдағы Manas Forum 2024 форумында ұсынған болатын. Онда ол Түркі интеграциясын дамытудағы “Бір белдеу, бір жол” бастамасының рөлін талқылады. Оның ғылыми қызығушылықтары Орталық Азиядағы ұлттық бірегейлік пен отарсыздандыру мәселелерін де қамтиды. Соңғы баяндамаларында ол салыстырмалы теориялық тәсілдерді пайдалана отырып, Қазақстанның Қытаймен және Түркиямен өзара іс-қимылын талдады.
Шаяхмет Токубаев — Maqsut Narikbayev University (MNU) Халықаралық экономика мектебінің ассистент профессоры және саяси экономика мен Орталық Азияның сыртқы акторлармен қарым-қатынастары саласында маманданған зерттеуші. Ол Ұлыбританиядағы University of Exeter университетінде Саяси ғылымдар саласы бойынша PhD дәрежесін алды. MNU-де «Мемлекет теориясының негіздері», «Зерттеу дизайны» және «Корпоративтік және бизнес құқығы (жаһандық)» пәндерінен сабақ береді.
Оның зерттеулері формалды және бейформалды институттардың өзара іс-қимылына, мемлекет пен бизнес арасындағы саяси-экономикалық қатынастарға, халықаралық инвестицияларға және сыртқы акторлардың Орталық Азиядағы ішкі саяси және экономикалық үдерістерге ықпалына арналған. Оның ғылыми жұмыстарында Қытай мен Қазақстан арасындағы қатынастар, «Белдеу және жол» бастамасы, инфрақұрылымдық жобалар және олардың табысты немесе сәтсіз іске асырылуын айқындайтын тетіктер ерекше орын алады.
Шаяхмет Токубаевтың докторлық диссертациясы «Белдеу және жол» бастамасы мен «Нұрлы жол» бағдарламасының ұштасуы аясындағы қытай-қазақстандық инвестициялық жобалардың іске асырылуын зерттеді. Зерттеуде мемлекеттік акторлардың, бизнестің, саяси байланыстар мен институционалдық қолдаудың рөліне ерекше назар аударылды. Әдіснамалық тұрғыдан оның зерттеулерінде Qualitative Comparative Analysis (QCA), Process Tracing және салыстырмалы талдау әдістері қолданылады.
Академиялық қызметімен қатар, Шаяхмет Токубаев Қазақстанның мемлекеттік және квазимемлекеттік секторларында елеулі кәсіби тәжірибеге ие. Ол Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігінде, сондай-ақ «KEGOC» АҚ-да заңдық сүйемелдеу, инвесторлармен байланыс және корпоративтік басқару салаларында әртүрлі лауазымдарда қызмет атқарған. Бұл практикалық тәжірибе оның Қазақстан мен Орталық Азиядағы мемлекет, бизнес және институттардың өзара іс-қимылына арналған академиялық зерттеулерін толықтырады.
Шаяхмет Токубаев зерттеу жобаларына, академиялық конференциялар мен сараптамалық іс-шараларға қатысып, Қазақстан, Қытай, Ұлыбритания, Еуропа және басқа елдердің зерттеушілерімен және университеттерімен ынтымақтастық орнатып келеді.
CEGREG алғашқы зерттеу жылнамасы
CEGREG Аймақтық және жаһандық басқару орталығы Экономика халықаралық мектебі аясында «CEGREG Yearbook 2025: Central Asian Perspectives on Global and Regional Governance» атты алғашқы жылнамасын шығарғанын қуана хабарлайды.
Бұл жылнама Орталықтың халықаралық қатынастар мен басқару саласындағы зерттеулерді ілгерілету, сондай-ақ Қазақстан мен Орталық Азияның дауысы мен көзқарастарын жаһандық академиялық пікірталастарда күшейту миссиясын көрсетеді. Басылымға студенттердің дипломдық жұмыстары, ғылыми мақалалары мен талдамалық пікірлері енгізілген. Онда санкциялар дипломатиясы, стратегиялық маңызды ресурстары, аймақтық интеграция, киберқауіпсіздік және жаһандық байланыстылық сияқты негізгі тақырыптар қарастырылады.
Оқытушылардың ғылыми тәжірибесін студенттік зерттеулермен ұштастыра отырып, бұл Жылнама Экономика халықаралық мектебінде тұрақты зерттеу мәдениетін қалыптастыруға және Орталық Азия ғылымын жаһандық басқару жөніндегі халықаралық талқылауларға енгізуге үлес қосады.
Нашар көретіндерге арналған нұсқа 
